แนวทางการบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ เพื่อตอบสนองความต้องการการพัฒนานวัตกรรมของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำและการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าเป็นวาระสำคัญของประเทศไทยในการยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
การเปลี่ยนแปลงจากยานยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายในสู่ยานยนต์ไฟฟ้าส่งผลต่อโครงสร้างเทคโนโลยี การพัฒนากำลังคน และทิศทางการสร้างนวัตกรรมของประเทศ บทบาทของมหาวิทยาลัยด้านเทคโนโลยีจึงมีความสำคัญในการสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมผ่านภารกิจการบริการวิชาการ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความต้องการบริการวิชาการของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า และ (2) ศึกษาแนวทางการบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือให้สอดคล้องกับความต้องการดังกล่าว โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 21 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) ผู้บริหารและผู้เชี่ยวชาญจากภาคอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า และ 2) ผู้บริหารหรือบุคลากรของมหาวิทยาลัยที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการวิชาการด้านยานยนต์ไฟฟ้า วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงตีความ และตรวจสอบความสอดคล้องของข้อมูลจากหลายแหล่งเพื่อเสริมความน่าเชื่อถือของผลการศึกษา ผลการวิจัยสะท้อนว่า ความต้องการของภาคอุตสาหกรรมมีลักษณะบูรณาการ ครอบคลุมการพัฒนาทักษะบุคลากร การวิจัยและพัฒนาร่วม การทดสอบและยกระดับมาตรฐาน และการร่วมออกแบบนวัตกรรม แนวทางการบริการวิชาการที่มีประสิทธิภาพประกอบด้วย
4 องค์ประกอบเชิงระบบ ได้แก่ ปัจจัยนำเข้า กระบวนการร่วมพัฒนา (Co-creation) ผลผลิตเชิงประยุกต์ และผลลัพธ์ที่สะท้อนการยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของอุตสาหกรรม ผลการศึกษานำไปสู่ข้อเสนอเชิงนโยบายในการพัฒนากลไกบริการวิชาการแบบบูรณาการและการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับภาคอุตสาหกรรมเพื่อสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมยานยนต์ไฟฟ้าอย่างยั่งยืน