การศึกษารูปแบบและลักษณะการมีส่วนร่วมในการจัดการป่าชุมชน ที่ประสบความสำเร็จ กรณีศึกษาในตำบลกาหลง อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การศึกษารูปแบบและลักษณะการมีส่วนร่วมในการจัดการป่าชุมชนที่ประสบความสำเร็จ: กรณีศึกษาตำบลกาหลง อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษารูปแบบและลักษณะการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการป่าชุมชน และ (2) ศึกษาแนวทางในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการป่าชุมชน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ
โดยคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ ผู้นำชุมชน คณะกรรมการป่าชุมชน ผู้นำศาสนา และประชาชนในพื้นที่ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตภาคสนาม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

            ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบและลักษณะการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการป่าชุมชนประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ การมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน การมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์ และการมีส่วนร่วมในการติดตามประเมินผล โดยประชาชนมีบทบาทสำคัญในการกำหนดกติกา การดูแลรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรป่าไม้อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทของชุมชน  

          แนวทางในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน ควรมุ่งเน้นการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีบทบาทในทุกขั้นตอนของการจัดการป่าชุมชนอย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการสนับสนุนกิจกรรมของชุมชน และการเสริมสร้างความตระหนักด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ เพื่อให้การจัดการป่าชุมชนมีความเข้มแข็งและยั่งยืนในระยะยาว