แนวทางการจัดการด้านสาธารณสุขของสภาสันติสุขตำบลเชิงคีรี อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส: การเข้าถึงการฉีดวัคซีนของเด็ก 0-5 ปี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาและวิเคราะห์การกระจายอำนาจของรัฐผ่านกลไกการทำงานของสภาสันติสุขตำบลเชิงคีรี อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส โดยใช้กรอบแนวคิดการบริหารจัดการ 4M ในด้านการจัดการสาธารณสุขเรื่องการเข้าถึงการฉีดวัคซีนสำหรับเด็กอายุ 0-5 ปี และ (2) เพื่อนำเสนอโมเดลการจัดการด้านสาธารณสุขของสภาสันติสุขตำบลเชิงคีรีที่ยึดโยงกับแนวคิดการกระจายอำนาจรัฐสู่ท้องถิ่นอย่างยั่งยืน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 คน ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้างวิเคราะห์ข้อมูลด้วยกรอบ 4M ควบคู่กับแนวคิด Health as a Bridge for Peace (HBP)

          ผลการวิจัยพบว่า สภาสันติสุขตำบลเชิงคีรีสามารถพัฒนาโมเดลการจัดการสาธารณสุขเชิง
บูรณาการ ที่ช่วยเพิ่มการเข้าถึงวัคซีนเด็กอายุ 0-5 ปี ได้อย่างมีประสิทธิผล โดยมิติด้านคนและการจัดการเป็นปัจจัยขับเคลื่อนหลัก ผ่านการบูรณาการความร่วมมือของ 5 ภาคส่วน การใช้ผู้นำศาสนาและอาสาสมัครสาธารณสุขเป็นตัวกลางสร้างความไว้วางใจ รวมถึงการสื่อสารภาษามลายูถิ่นและการใช้พื้นที่ที่ชุมชนไว้วางใจ ขณะที่ด้านงบประมาณใช้รูปแบบพหุแหล่งงบประมาณซึ่งเพิ่มความยืดหยุ่น แม้สภาฯ ยังไม่มีอิสระทางการคลังเต็มรูปแบบ ในเชิงการกระจายอำนาจ พบว่า สภาสันติสุขตำบลทำหน้าที่เป็น “กลไกกระจายอำนาจเชิงปฏิบัติ” และเป็นเวทีกลางเชิงสถาบันที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมและการกำกับร่วมของหลายภาคส่วน ทั้งนี้ แนวคิด HBP มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนประเด็นสุขภาพให้เป็นพื้นที่กลางของความร่วมมือและการสร้างความไว้วางใจในพื้นที่เปราะบาง